Lijst met verklaringen van vererving

Door Jadwiga Kluiter-Jassyk

Dominant
  • overheerst en derhalve altijd zichtbaar
  • een gen is voldoende
  • verdekt recessieve genen
  • wordt altijd in grote letters aangeduid
  • kleuren: rood en zwart (niet rood)
  • zilver (inhibitor)
  • wit (onderdrukkend effect op vorming van pigmenten)
  • witgevlekt: gen S voor piebald dominant t.o.v. niet witgevlekt
  • agouti (maakt het tabbypatroon zichtbaar)
  • vachtlengte: kort
  • volledig gekleurde vacht
  • volledig of gedeeltelijke staartloosheid (Manx)
  • polydactylie (meer tenen dan normaal)
  • gevouwen oren (Fd)

 

Recessief
  • wordt overheerst en derhalve niet altijd zichtbaar
  • moet van twee kanten komen
  • kan een dominant gen NIET verbergen
  • kleur: verdunning maakt o.a. uit zwart blauw en uit rood crème
  • vachtlengte: lang
  • niet-zilver: golden
  • non-agouti (zonder tekening)
  • tabbypatroon gemarmerd
  • point (siaampatroon)
  • krulhaar (bij Rexen)
  • haarloosheid (h): Sphynx
  • knikstaart (k)

 

Semi-dominant / recessief
  • witte vlekjes uit ouders zonder wit (voor de fok uitsluiten)

 

Fokzuiver (homozygoot)
  • draagt van een bepaalde eigenschap 2 genen
  • dit kan dominant zijn, maar ook recessief

 

Fokonzuiver (heterozygoot)
  • draagt van een eigenschap maar een dominant gen
  • laat alleen de dominant verervende eigenschap zien (b.v. korthaar)

 

Fenotype
  • wat men ziet
  • kan zowel een dominante verervende eigenschap zijn alsook ook een recessieve

 

Genotype
  • wat men niet (altijd) ziet, maar wel wordt vererfd
  • men ziet altijd de dominant verervende eigenschap (uitzonderingen i.v.m. expressie daargelaten)

 

Polygene factoren
  • soms is het niet een gen dat invloed op de verschijning uitoefent, maar oefenen vele genen gezamenlijk deze invloed uit: invloed van polygene factoren
  • wanneer deze genen een veranderende invloed hebben op een bepaalde eigenschap dan praten wij over modificerende genen
  • o.a. wordt rufisme (gele tint in de vacht van zilvers) door polygenen veroorzaakt
  • op fenotype selecteren is ook op polygene factoren selecteren (b.v. diepe oogkleur)
  • kunnen alleen door selectie beïnvloed worden

 

Tabbypatronen
  • alleen zichtbaar indien tenminste een gen voor agouti (A) voorhanden is, m.a.w. het gen voor agouti is een voorwaarde om een tabbypatroon te laten zien; zonder aanwezigheid van dit gen is er geen sprake van een genetische ticking
  • alle katten zijn in bezit van een gen voor tabby, maar alleen als ook het gen voor agouti aanwezig is zal de kat een tabbytekening in de vacht vertonen
  • zit men in bepaalde omstandigheden wel een tekening bij een non-agouti kat, dan is daar sprake van ghost-marking (vooral bij kittens soms  te zien)